Haberler
YABANCI PARA CİNSİNDEN DEFTER TUTAN MÜKELLEFİN DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE KUR FARKI UYGULAMASI | Ahmet AKIN | Yeminli Mali Müşavir | Resmi Web Sitesi
YABANCI PARA CİNSİNDEN DEFTER TUTAN MÜKELLEFİN DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE KUR FARKI UYGULAMASI
Tarih : 6.08.2021 18:16:34 | Okunma Sayısı : 115
Kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır. Belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla, yabancı para birimine göre de düzenlenebilir. Şu kadar ki yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığı gösterilme şartı aranmaz.

Ahmet Akın – Yeminli Mali Müşavir

213 sayılı Vergi Usul Kanununun;

- 215 inci maddesinde, "1. Bu Kanuna göre tutulacak defter ve kayıtların Türkçe tutulması zorunludur. Ancak, Türkçe kayıtlar bulunmak kaydıyla defterlerde başka dilden kayıt da yapılabilir. Bu kayıtlar vergi matrahını değiştirmeyecek şekilde tasdik ettirilecek diğer defterlere de yapılabilir.

a) Kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanılır. Belgeler, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla, yabancı para birimine göre de düzenlenebilir. Şu kadar ki yurt dışındaki müşteriler adına düzenlenen belgelerde Türk parası karşılığı gösterilme şartı aranmaz.

b) İlgili dönem defter tasdik tarihi itibarıyla ödenmiş sermayesi (yurt dışında kurulan şirketlerin Türkiye'ye ayrılan ödenmiş sermayesi) en az 100 milyon ABD Doları ya da muadili yabancı para karşılığı Türk Lirası ve sermayesinin en az % 40'ı ikametgâhı, kanunî ve iş merkezi Türkiye'de bulunmayan kişilere ait olan işletmelere, kayıtlarını Türk para birimi dışında başka bir para birimiyle tutmalarına Cumhurbaşkanınca izin verilebilir. Cumhurbaşkanı, bu had ve nispeti sektörler itibarıyla ayrı ayrı yarısına kadar indirmeye veya iki katına kadar artırmaya yetkilidir. Bu şartların ihlâl edildiği hesap dönemini izleyen hesap döneminden itibaren Türk para birimine göre kayıt tutma zorunluluğu başlar.

ba) Türk para birimiyle yapılan işlemler, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevrilir. İktisadî kıymetlerin değerleri ile vergi matrahı kayıt yapılan para birimine göre tespit edilir, beyannamenin verilmesi gereken ayın ilk gününün kuruyla Türk parasına çevrilerek beyan edilir. Vergi ödeme, mahsup ve iade işlemlerinde de Türk Lirası tutarlar kullanılır.

bb) Bu mükellefler, diğer para birimleriyle kayıt tuttukları sürece mükerrer 298 inci maddenin (A) fıkrası uyarınca enflasyon düzeltmesi yapamazlar. Türk para birimiyle kayıt yapmaya başlamaları halinde ise üç yıl süreyle anılan madde hükmünden yararlanamazlar.",

- 258 inci maddesinde; "Değerleme, vergi matrahlarının hesaplanmasıyla ilgili iktisadi kıymetlerin takdir ve tespitidir.",

- 259 uncu maddesinde, "Değerlemede, iktisadi kıymetlerin vergi kanunlarında gösterilen gün ve zamanlarda haiz oldukları kıymetler esas tutulur.",

- 280 inci maddesinde; "Yabancı paralar borsa rayici ile değerlenir. Borsa rayicinde karar kılındığında danışıklı işlem olduğu anlaşılırsa bu rayiç yerine alış bedeli esas alınır.

Yabancı paranın borsa rayici yoksa, değerlemeye uygulanacak kur Maliye Bakanlığınca tespit olunur.

Bu madde hükmü yabancı para ile olan senetli veya senetsiz alacaklar ve borçlar hakkında da caridir..." hükümleri yer almaktadır.

3218 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak, tam mükellefiyete tabi gelir veya kurumlar vergisi mükelleflerinin (adi ortaklıklar, kollektif ve adi komandit şirketler dahil) serbest bölgede faaliyette bulunan şubeleri ile serbest bölgede faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin serbest bölge dışında ancak Türkiye sınırları içerisinde faaliyette bulunan şubeleri hariç olmak üzere, serbest bölgede faaliyet gösteren gerçek veya tüzel kişilerden isteyenlerin, defter kayıtlarını Türk para birimi dışında (Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca, kuru günlük olarak belirlenen) herhangi bir yabancı para birimi ile de yapabilmeleri Maliye Bakanlığınca uygun bulunmuştur

Buna göre serbest bölgede faaliyet gösteren söz konusu mükellefler, Türk para birimiyle veya başka bir yabancı para birimiyle yapılan işlemlerini, işlemin gerçekleştiği günün Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuruyla ilgili para birimine çevirecekler, iktisadi işletmeye dahil kıymetlerin değerleri ile vergi matrahlarını kayıt yapılan para birimine göre tespit edecekler, ancak beyannamelerini (verilmesi gereken ayın ilk gününün kuruyla) Türk parasına çevirerek vereceklerdir. Verginin ödenmesi, mahsubu ve iadesi işlemlerinde de Türk para birimi esas alınacaktır.

Bu itibarla, Serbest Bölgede faaliyet gösteren ve yabancı para cinsinden defter tutan firmalar aktifine kayıtlı iktisadi kıymetlerin Vergi Usul Kanununun değerleme hükümleri çerçevesinde değerlemesinin yapılması, bu şekilde yapılacak değerlemelerde efektif cinsinden yabancı paralar için efektif alış kuru (bulunmaması halinde döviz alış kuru), döviz cinsinden yabancı paralar içinse döviz alış kurunun kullanılması, kayıt tutulan para birimi dışındaki alacak ve borçların Bakanlıkca ilan edilen kurlar, Bakanlığın kur ilan etmediği durumlarda T.C. Merkez Bankasınca ilan edilen kurlar (döviz alış kuru, çapraz kur) kullanılmak suretiyle değerlemeye tabi tutulması icap etmektedir.

Dolayısıyla, yapılan değerleme sonucunda ortaya çıkan kur farkının, gelir/gider olarak dikkate alınarak ilgili dönem kazancıyla ilişkilendirilmesi gerekmektedir.

ahmetakinmersin@gmail.com

www.ahmetakin.com.tr


Yorum Ekle comment Yorumlar (0)

    Bu habere henüz yorum yapılmamış.
Tarih : 21.10.2021 18:21:43
SONUNDA TÜSİAD DA EKONOMİDEKİ ÇÖKÜŞÜ FARK ETTİ (!)...
Devamı...

Tarih : 15.10.2021 17:36:11
NE OLACAK BU MİLLİ EĞİTİMİN HALİ…...
Devamı...

Tarih : 8.10.2021 09:35:23
O KADAR MÜHENDİS VAR TEKNOLOJİDE NEDEN GERİYİZ?...
Devamı...

Tarih : 2.10.2021 10:09:38
MUZ SERALARININ ÇOĞALMASI İYİ Mİ KÖTÜ MÜ?...
Devamı...

Tarih : 25.09.2021 09:17:53
MERSİN’İN KIR ÇİÇEKLERİ BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ ELİYLE YEŞERİYOR...
Devamı...

Tarih : 18.09.2021 19:16:27
YENİŞEHİR BELEDİYESİ ÖZGÜN PROJELERİYLE TÜRKİYE’YE ÖRNEK OLUYOR....
Devamı...

Tarih : 10.09.2021 11:10:42
STOKLARDAKİ EMTİANIN İMHA EDİLMESİ...
Devamı...

Tarih : 4.09.2021 14:07:12
KONKORDATO SÜRECİNDEKİ BORÇLUDAN OLAN ALACAKLAR İÇİN ŞÜPHELİ ALACAK KARŞILIĞI AYRILIP AYRILMAYACAĞI...
Devamı...

Tarih : 28.08.2021 18:06:46
LOJİSTİK VE TAŞIMACILIK SEKTÖRÜNÜN YOLU 29 Eylül – 02 Ekim 2021 TARİHLERİNDE MERSİN’DE KESİŞECEK...
Devamı...

Tarih : 23.08.2021 09:42:05
YATIRIMDA FİİLEN KULLANILAN VEYA KULLANILMAYAN YATIRIM KREDİLERİ VE İŞLETME KREDİLERİNE İLİŞKİN FAİZ VE VADE FARKLARININ DURUMU...
Devamı...

Tarih : 14.08.2021 15:15:42
BÜYÜK ÖDÜL GECESİ 15 EYLÜL’DE MERSİN DİVAN OTEL’DE YAPILACAK...
Devamı...

Tarih : 6.08.2021 18:16:34
YABANCI PARA CİNSİNDEN DEFTER TUTAN MÜKELLEFİN DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE KUR FARKI UYGULAMASI...
Devamı...

Tarih : 31.07.2021 10:01:44
SERBEST BÖLGEYE VERİLEN TAŞIMACILIK HİZMETİNDE KDV İSTİSNASI...
Devamı...

Tarih : 27.07.2021 09:19:40
“TÜRKİYE’NİN TALİBAN İNANCIYLA ALAKALI TERS BİR YANI YOK”...
Devamı...

Tarih : 16.07.2021 17:42:26
BELEDİYELERDE PROJE VE FİNANS YÖNETİMİNİN ÖNEMİ...
Devamı...

Tarih : 10.07.2021 09:14:49
AİLE DESTEKLERİ SİGORTASI...
Devamı...

Tarih : 2.07.2021 17:45:15
ENFLASYONLA SAMİMİ MÜCADELEYİ DESTEKLEYECEK KURUMSAL YAPI GEREKİYOR...
Devamı...

Tarih : 25.06.2021 17:53:27
DEVLETİN TÜMÜNE ÇÖKTÜLER!...
Devamı...


 
Anasayfa              |               İletişim            |              Giriş Sayfam Yap              |              Sık Kullanılanlara ekle              |              Gizlilik İlkeleri
 
  Siteden yararlanırken gizlilik ilkelerini okumanızı tavsiye ederiz..! ahmetakin.com.tr Copyright 2011-2021 Tüm hakları saklıdır..!

URA MEDYA